LANDSCHAPSKUNST WESTHOEK

Project Beschrijving

In het kader van de realisatie van enkele landschapskunstprojecten in de Westhoek, organiseerde het provinciebestuur van West-Vlaanderen in 2000 een wedstrijd met als opdracht het realiseren van een herdenkingsmonument voor de gesneuvelden van WO I, in de omgeving van Diksmuide. Dit monument moest opgevat worden als een land-art project, een herdenkingsmonument die volledig opgaat in zijn omgeving.
Het tweede deelproject van de ‘Landschapskunst in de Westhoek’ diende geïntegreerd te worden in de driehoekige site die zich bevindt langs de oude spoorwegbedding Nieuwpoort-Diksmuide ter hoogte van Stuivekenskerke. Diverse kunstuitingen kunnen er onder het trefwoord ‘landschapskunst’ ingepast worden. Bij het project ‘Landschapskunst in de Westhoek’ wordt voor landschapskunst geopteerd waarbij de klemtoon uitdrukkelijk gelegd wordt op een artistieke toevoeging aan het landschap, een ingreep in samenspel met het landschap, waardoor het landschap verandert. Cultuur en natuur versmelten er tot één geheel. Het gaat dus niet over het louter plaatsen van een driedimensionaal kunstwerk in het landschap.
Als deelnemend ontwerper werd deze wedstrijd niet gewonnen. Maar dank zij dit initiatief kon ik mijn persoonlijk aanvoelen, op een originele manier op papier zetten. Zelfs zonder realisatie kunnen deze vormstudies, deze gestileerde of geabstraheerde ontwerpen, een eigen leven leiden en een boodschap van “hoop” uitstralen!
Het ontwerp beschikt over tal van contradicties, contradicties die niet op zichzelf kunnen leven, maar van elkaar afhankelijk zijn. De vormgeving is zowel extravert als introvert. Terzelfder tijd wordt er een antwoord gegeven op de dirtecte omgeving en is er ruimte voorzien om de site van binnen uit te beleven. Er is ruimte gelaten voor een eigen interpretatie zonder afgeleid te worden door de omgeving.
Door de historische betekenis i.v.m. de eerste wereldoorlog kan er hier een moderne interpretatie gegeven worden van wat deze gebeurtenis toen moet meegebracht hebben.
Een labyrintachtige diepte of een depressie van ongeveer 1,5 m, verhard met rood baksteengruis en scherpe hoeken symboliseert de oorlog, de dood …
Via enkele treden kan de bezoeker deze diepte betreden. Van op het “inkomplein” kan hij zijn weg verder zoeken. Een drang om de uitgang te vinden zal, gezien de depressieve situatie, ongetwijfeld aanwezig zijn. Via een lange kloof komt de bezoeker eindelijk terecht op een wigvormige opening die geleidelijk aan verbreedt tot op het bestaande niveau. Een opening, een poort op het landschap. Het “leven” kan met volle aandacht terug aangevat en verdergezet worden. Deze wigvormige opening is begroeid met gras. De rode kleur van de “dood” is verdwenen. Een positievere ervaring wordt opgedaan éénmaal de diepte voorbij.
Anderzijds zorgt een landmark voor de waarschuwing!
Een heel scherpe pijl schiet, in de buurt van het depressieve gedeelte van de site, ongeveer 5 meter hoog de lucht in. Door deze hoogte zal het project een vast kenmerk worden in het polderlandschap. Een “landmark” in de ruimste zin van het woord! Deze scherpe pijl is een dreigend gevaar wanneer men de vrede of het leven de rug toekeert en vertelt ons dat de dood nooit veraf is. Het is een groot kunstwerk die perfect geïntegreerd is in de vormgeving en de filosofie van het ontwerp. Het kunstwerk kan niet op zichzelf bestaan. Het zou zijn ware betekenis verliezen!
In het positieve gedeelte van de site, de site van het leven, bestaat het kunstwerk uit een zitgelegenheid. Deze landmark is uitgewerkt d.m.v. een geperforeerd stalen profiel. Deze perforatie zal, voor een transparant en constant veranderend effect zorgen. Deze perforaties kunnen zowel de dood of het leven symboliseren. De oorlog of de dood, met vele kogelinslagen of blijvende “geestelijke”inslagen … De vrede of het leven, met een constante doorkijk, een doorkijk op het verdere leven … De filosofie van het zich openstellen voor de buitenwereld, het leven, wordt hier tot het uiterste detail doorgedreven. Het ontwerp wordt zelfs “visueel” oneindig doorgetrokken in het landschap. De groene kleur van het gras van de open ruimte zet zijn weg verder in de weilanden. De rode kleur van het baksteengruis zet zijn weg verder in de rode daken van de boerderijen. De groene zomerkleur en de gele winterkleur van een spontane rietbegroeiing komen terug in het omliggende landschap. De voorgestelde afbeeldingen schetsen het winterbeeld, met de gele wintertooi van het riet die overal terug te vinden is. Zowel op de site als in het wijdse landschap. De grens tussen de site en het landschap is onbestaande … De grens tussen dood en leven is onbestaande …

Project Details

Locatie
Stuivekenskerke

Opdrachtgever
Provincie West-Vlaanderen